Dharma-kunst

Geertje CouwenberghZowel het begrip dharma als het begrip kunst is gigantisch en ik vind ze zoals alle gigantische dingen, reuze onhandig. Ze zijn familie van dingen als waarheid en alles – die geen uitleg over hun kleverigheid behoeven, denk ik zo. ‘Iets met kunst of dharma doen’ is dus vragen om problemen. En ik kan het weten, want ik doe beide. Dat maakt mijn elevator pitch matig tot zwak. Met enige verwarring zeg ik ‘ik schrijf’ wanneer mensen vragen wat voor werk ik doe. Want alhoewel een pen op papier zetten toch echt een groot deel van mijn werk uitmaakt, voelt het altijd een beetje gênant slash decadent om mezelf ‘schrijver’ te noemen wanneer mijn nieuwe buren vragen waarom ik zoveel thuis ben. Maar goed, ik wek toch liever het idee dat ‘Belangrijke Innerlijke Dingen Gebeuren’ aan de andere kant van hun muur dan dat ik dagenlang doelloos uit het raam zit te staren.

Begrijpelijk vraagt negen van de tien keer iemand vervolgens wát ik dan schrijf. Hakkelig som ik dan de producten van mijn werk op, columns, artikelen, boeken. Meestal plaatst mij dat genoeg in de scheppingsorde om de zaak te laten rusten. Maar soms tref ik een enthousiasteling die – nogmaals, begrijpelijk – doorvraagt waaróver ik dan schrijf. Vroeger maakte ik nog wel eens de vergissing om te zeggen ‘boeddhisme in een moderne context’ of erger nog ‘het leven’. Dat laat ik tegenwoordig wel uit mijn hoofd.

Boeddhistisch leraar en allround kunstenaar Chögyam Trungpa raadde kunstenaars ooit ten sterkste af om zichzelf zo te noemen. Volgens hem is kunstenaar zijn geen beroep maar een levensstijl (check), iets wat je doet met je hele wezen (check) en zou de echte kunstenaar zich überhaupt niet ‘iemand’ moeten noemen. Laat staan kunstenaar. Op de volgende verjaardag van mijn schoonzusje zal ik met een stalen gezicht zeggen dat ik niemand ben wanneer iemand me vraagt wat ik doe. Of niet.

Waarschijnlijk is het eeuwige dilemma van elke kunstenaar, de kunst in het algemeen, en misschien is het wel het dilemma van ieder mens dat ze haar titel en naam nodig heeft, de ommuring van het museum of LinkedIn-profiel om te kunnen zien dat ze ten diepste niet gescheiden is van het dagelijks leven, van niet-kunst. Dat lot deelt de kunst met dharma. Dharma-kunst is immers overal te vinden voor wie het ziet. Van een verontrustende video-installatie tot de punaise in je voet of tot de rode paprika’s bij AH; alles kan je wakker maken. Maar nogmaals, iets als alles is lastig. Zowel dharma als kunst lijkt daardoor de bescherming van vorm nodig te hebben, kweekkasjes van twintig minuten mediteren en het kunstfonds. Daar oefen je, word je sterk en wakker zodat je dat besef kunt uitplanten in de volle grond van je dagelijks leven. Dat besef maakt het mij in ieder geval makkelijker mezelf met enig vertrouwen schrijver te noemen. Omdat het me helpt beseffen om binnen die vorm een niemand te zijn.

Geertje Couwenbergh is antroploog, innernemer en auteur van diverse boeken en artikelen over boeddhisme in een moderne context. Ze geeft workshops in binnen- en buitenland en begeleidt individuen in hun (schrijf)leven. www.potentialbuddha.com

Getagged ,

2 thoughts on “Dharma-kunst

  1. Jessica schreef:

    Prachtig geschreven..ik ben een nieuwe volger en fan..van deze kunstenaar,schrijver…maar vooral mens.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: