Bodhisattva

snuit kees Er zijn mensen, er is lijden en er is het achtvoudige pad naar de opheffing daarvan. Meer is er niet, maar vooral ook niet minder.

In de Pali-Canon verwijst bodhisatta (Skr. bodhisatvva) naar Boeddha vóór zijn verlichting. Een bodhisattva is niet verlicht, maar streeft ernaar dit te bereiken. De wedergeboorteverhalen van Boeddha vertellen over zijn levens als bodhisattva. In de Jakata’s neemt hij allerlei gestaltes aan van godheid in de oceaan of in een graspol, maar ook als apenjong, gier en als zoon van een rijke brahmaan.

Een bodhisattva in het Mahayana streeft niet alleen naar verlichting. Hij is ook een verlichtend wezen, een altijd actieve, soms bemoeizuchtige  gids op de weg. Ook zou een bodhisattva al verlicht zijn, maar nirvana uitstellen om te gidsen. Maar volgens sommigen is dit een misvatting. Mahayana-boeddhisten willen bodhisattva’s zijn, die alle levende wezens bevrijden van de cyclus van geboorte en dood. In het Engels vertaald zijn de bodhisattvageloftes:

Beings are numberless, I vow to save them

Desires are inexhaustible, I vow to end them

Dharma gates are boundless, I vow to enter them

Buddha’s way is unsurpassable, I vow to become it.

Avalokiteshvara, de bodhisattva van mededogen met de vele armen en hoofden, kwam naar China tijdens de Oostelijke Han-dynastie (25-220). Zijn naam werd Guanshiyin en Guanyin: ‘degene die de klanken schouwt.’ De Lotussoetra beschrijft zijn verschillende gestaltes, zoals non, maagd en getrouwde vrouw. Toch wordt hij pas vanaf de 11-de eeuw afgebeeld als vrouw. Later nam ze de rol over van drakenvrouwen en regenmaagden, die in het Chinese volksgeloof aanbeden werden als vruchtbaarheidsgodinnen.

Ook kennen we haar als Guanyin met de mand met vis en als Guanyin, zittend met een wilgentak in haar hand, die verwijst naar haar gave ziekte te genezen.

Rond haar ontstond de legende van prinses Miaoshan. In andere legendes maakt ze gebruik van haar vrouwelijkheid om mannen te bekeren. Ze belooft dan te trouwen met de eerste man, die een soetra kan reciteren. Is de trouwerij daar, dan is ze verdwenen. De bruidegom ziet de leegheid van zijn begeertes en bekeert zich. Ook zijn er legendes waarin ze de hoer speelt om wellustelingen te redden.

Zitten in de houding van Boeddha is een verlichtende activiteit. Dit is niet altijd even makkelijk. Maar gelukkig was er altijd wel een zenstudent die mij het voorbeeld gaf om niet op te geven. Negen diepe buigingen voor deze anonieme Guanyin.

Kees Kaido Moerbeek is oud-redacteur van De Lotusvijver, het podium voor beoefenaar van zenmeditatie. Nu is hij redacteur van de site van de Vrienden van het boeddhisme. Hij woont in de residentie. 

Getagged

One thought on “Bodhisattva

  1. Linda schreef:

    Wooh mooi tekst!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: